Côn – Shaolin Monk
Thanh gậy gỗ đơn giản này là một trong những vũ khí cổ xưa nhất ở châu Á. Người Trung Quốc gọi nó là cụ tổ của tất cả các loại vũ khí, điều đó giải thích tại sao nó lại ăn tối vào lúc 4 giờ chiều và suốt ngày quên tên bạn(1).
Giống các loại vũ khí khác được sử dụng trong võ thuật, cây côn có nguồn gốc từ một loại dụng cụ làm nông. Ban đầu nó là chiếc đòn gánh mà nông dân dùng để gánh nước. Nhưng thời thế tạo anh hùng. Bạn có thể tưởng tượng ra tình huống như sau: một anh nông dân hiền lành đang gánh nước từ giếng về bỗng bị phục kích bởi nhóm đạo tặc. Anh ta liền nhanh chóng bỏ hai xô nước xuống, xoay xoay chiếc đòn gánh trong tay và đánh cho lũ cướp chạy toán loạn. Hoặc là chúng đánh gục anh ấy và lấy luôn ý tưởng dùng đòn gánh làm vũ khí cho riêng mình.
Dù theo cách nào đi chăng nữa thì cây côn đã được ra đời vào ngày định mệnh ấy. Sau đó, thứ vũ khí đơn giản này được tôn vinh khắp thế giới bởi Ninja Rùa, những bộ phim kungfu cổ lỗ và Napoleon Dynamite(2) (nếu bạn vẫn chưa tưởng tượng ra thì đó là cái gậy mà các nhân vật trong phim cứ xoay tít mù ấy).
Cây côn có thể dùng để đập, ngáng, đỡ, quét, vụt, chọc hoặc nhảy sào, và độ dài của nó rất thích hợp cho cận chiến trong khoảng tầm trung tới tầm xa. Nó còn có thể được dùng để chiến đấu chống lại nhiều địch thủ cùng một lúc.
Mặc dù đã được sử dụng từ thời xa xưa nhưng cây côn vẫn không được coi là một thứ vũ khí thực thụ cho tới khi xuất hiện bộ môn bổng thuật (bõjutsu) ở Nhật vào thế kỉ 17. Lúc này cây côn được nâng lên một tầm cao mới và những tay chơi Trung Hoa cổ đại chắc chắn sẽ phàn nàn cay cú về chuyện họ đã chơi côn trước đó bao lâu mà nó không thành mốt nổi.
Hậu duệ của: Đòn gánh
Tiền thân của: Kích
Tên gọi khác: Gậy; bổng (bõ – tiếng Nhật)
Dùng trong: Cận chiến tầm trung và tầm xa; nhảy sạp
- Cây côn tiếng Anh là Staff, nghĩa khác của từ này là nhân viên. Ở đây tác giả chơi chữ ý nói ám chỉ nhân viên hành chính.
- Một serie phim sitcom của Mỹ
